Arefe Günü: Nedir ve Nasıl İhya Edilir

Arefe günü, hicri yılın son ayı olan Zilhicce'nin dokuzuncu günüdür. Hacılar için haccın kendisidir; Peygamber açıkça "Hac Arafat'tır" buyurmuştur. O gün evinde olan çok daha kalabalık Müslüman kitlesi içinse Ramazan dışındaki en önemli gündür ve tavsiye edilenlerin neredeyse tamamı her yerden yapılabilir.

Arafat'ta Ne Olur

Arafat, Mekke'nin yaklaşık yirmi kilometre doğusunda, görünüşte sıradan bir ovadır; bir kenarında Cebelürrahme denilen alçak, kayalık bir tepe vardır. Zilhicce'nin dokuzunda yaklaşık iki milyon insan orada, birbirinin aynı dikişsiz beyaz kumaşlar içinde, güneşin batıya kaymasından batışına kadar durur.

Yapılacak bir ritüel yoktur. Dönme yok, sayı yok. İnsanlar durur, dua eder, ister. Durmanın kendisi menasiktir. Haccın, yalnızca orada bulunmak ve istemekten ibaret olan tek farzıdır ve onu kaçıran haccı kaçırmıştır.

Peygamber veda hutbesini bu ovadan irat etti ve "Bugün sizin dininizi kemale erdirdim" ayeti orada nazil oldu. Hz. Aişe'den rivayet edildiğine göre şöyle buyurdu: Allah'ın Arefe gününden daha çok kulu ateşten azat ettiği bir gün yoktur.

Hacda Olmayanlar İçin Oruç

Günün en bilinen ameli, orada olmayanlara aittir. Müslim'in rivayetine göre Peygamber'e Arefe günü orucu soruldu ve "Geçmiş bir yılın ve gelecek bir yılın günahlarına kefaret olur" buyurdu.

Arafat'ta vakfede duran hacılar oruç tutmaz. Rivayetler Peygamber'in orada oruçsuz durduğunu bildirir ve gün bedenen ağırdır; oruç evde olanlar içindir.

Günün Duası

Hem Peygamber'in uygulaması hem de rivayetler, belirli bir ritüele değil duaya işaret eder. Şöyle buyurdu: Duaların en hayırlısı Arefe günü duasıdır; benim ve benden önceki peygamberlerin söylediği en hayırlı söz ise şudur — Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur; mülk O'nundur, hamd O'nadır ve O her şeye kadirdir.

Bunu gün boyunca çokça söylemek güzeldir. Bir sınır değildir. Günün ritüel günü değil dua günü olarak anılmasının sebebi, ihlastan başka doğru yapılması gereken bir şey bulunmamasıdır; bu da bütün günü istemeye boşaltır.

Teşrik Tekbirleri

Arefe gününün sabahından Zilhicce'nin on üçüncü gününün ikindisine kadar Müslümanlar her farz namazın ardından tekbir getirir: Allahü ekber, Allahü ekber, lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber, Allahü ekber ve lillâhi'l-hamd. Bu, namazlara bağlı olan mukayyed tekbirdir ve bu günleri yılın geri kalanından işitilir biçimde ayıran şeydir.

Tarih Ülkeden Ülkeye Neden Değişiyor

Her yıl aynı soru gelir: Benim ülkemin takvimi Arefe salı diyor, Suudi takvimi pazartesi diyor — hangisini tutacağım?

İki görüş de âlimlere aittir ve ikisi de aynı delillerin bir okumasına dayanır. Bir görüşe göre Arafat bir yer ve bir olaydır; dolayısıyla gün, nerede olursanız olun hacıların fiilen vakfeye durduğu gündür. Diğerine göre Arefe kameri aydaki bir tarihtir; kameri aylar yerel rüyetle yerel olarak başlar, dolayısıyla Zilhicce'ye bir gün sonra başlayan ülke Arefe'yi de bir gün sonra idrak eder.

İkisi de hata değildir ve bu sayfa senin yerine seçmez. Uygulamada çoğu insan normalde takip ettiği ilim heyetinin ya da caminin görüşünü izler, bazıları da ihtiyaten iki günü birden tutar. Kaçınmaya değer olan, günü bunu tartışarak geçirmektir.

Hacda Olmayan Biri İçin

Günün sunduğu hemen her şey evde mevcuttur. Gücün yetiyorsa oruç tut. Namazların ardından tekbir getir. Duaya gerçek bir zaman ayır — işler arasında bir an değil, bir saat — ve kendi dilinde dua et; çünkü asıl olan, kendi kelimelerinle gerçekten kastettiğin istektir.

Affetmediğin bir insan ya da yapmadığın bir özür varsa, gün buna harcanmaya değer. Arefe hakkındaki rivayetler ezici çoğunlukla azat edilme ve bağışlanma üzerinedir; bir kini elde tutarken bunu istemek, günün dokusuna ters çalışmaktır.

Gün güneşin batışıyla biter ve ardından gelen gece Kurban Bayramı gecesidir.