Rüyada Röntgen Görmek

Rüya, görüntünün ne gösterdiğine ve ona kimin baktığına göre okunur. İçinde bir kusur bulunmayan net bir görüntü yerleşik olumlu biçimdir: incelenip aslı olmadığı anlaşılan bir kaygı ve tahmin etmek yerine bakmış olmanın rahatlığı. Kişinin yorumlayamadığı bir görüntü, yarım kalmış bilgi olarak okunur: tedirgin etmeye yeter, harekete geçmeye yetmez; eskiler bu hâli bilmemekten daha ağır saymıştır. Bir başkasının görüntüyü okuyup söylediğini gizlemesi, rüyayı o ilişkiye çevirir: kişiden saklanan bir haber. Bir nesnenin değil bir insanın içini görmek, birinin gerçek durumunu anlamaktır; sonrasına göre bir rahmet de olabilir bir yük de. İstemediğiniz hâlde filminizin çekilmesi, örtmek istediğiniz bir şeyin açığa çıkmasına işaret eder. Bir evin, duvarın ya da çantanın görüntülenmesi, yorumu bedenden işlere kaydırır: bir meselenin içindekinin görünür olması.

Eski tabir kitaplarında röntgen diye bir sembol yoktur ve ona bir asıl uydurmak dürüst olmaz; tabircilerin çalıştığı şey keşiftir: örtünün kaldırılıp altındakinin görünmesi. Buna en yakın Kur'ânî imge Târık 86:9'dur; sırların yoklandığı ve gönüllerdekinin çıkarıldığı gün. Gerisini aletin kendi hâli tamamlar: içi açmadan gösterir; rüyanın bir ihlal değil, bozmadan elde edilen bilgi olarak okunması bundandır.

Bu açıkça söylenmeli, çünkü insanlar bu sayfaya korkarak gelir: röntgen rüyası bir teşhis, bir tahlil sonucu ya da kimsenin hastalığına dair bir işaret değildir. Ne sizin ne başkasının bedeni hakkında bir şey söyler; bu yüzden ne tetkik istenir ne de bırakılır. Bir sonuç beklemek, bir hastaya bakmak ya da yakın zamanda bir hastane ziyareti bu rüyayı tek başına üretir. Sizi korkuttuysa Allah'a sığının, öbür yanınıza dönün ve anlatmayın.