İlim Artırma Duası

Ne zaman. Kitabı açarken, ders çalışmaya otururken, bir dersten önce ya da bitiminde. Üç kelimedir; daha uzunu için elverişsiz anlara da sığar.

Sözcükler. Bu bir Kur'an ayetidir — Tâhâ 20:114 — ve suredeki en kısa duadır. Zidnî, "artış" anlamındaki ziyade'den emirdir: "bana ver" değil, "bana ekle". Fiil, hâlihazırda bir şeyin bulunduğunu varsayar ve onun üzerine daha fazlasını ister; böylece insanın bir noktada "vardım" demesi sessizce dışarıda bırakılır.

İlmâ belirsizdir, harf-i tarif almaz: "o ilim" değil, "ilim". Hiçbir alan belirtilmez, hiçbir sınır konmaz.

Ayetteki yeri. Tâhâ'daki bu emir, vahyi tamamlanmadan Kur'an'da acele etmeme talimatının hemen ardından gelir. Vahyi doğrudan alan kişiye önce beklemesi, sonra daha fazla ilim istemesi söylenir. Bu gelenekte hiç kimsenin isteği bitmiş sayacak gerekçesi kalmamıştır.

Neden anlayış değil artış. Başka dualar ilimden faydalanmayı ya da fayda vermeyen ilimden korunmayı ister. Bu yalnızca daha fazlasını ister. Bir dizinin tamamı değil başıdır ve öğrenciye genellikle ilk öğretilen odur.

Uygulamada. Öğrenciler kitabı açmadan ve sınav öncesi söyler. Söylemek çalışmanın yerine geçmez; bu ayeti aktaran gelenek, yüzyıllarca son derece ağır bir tahsil üreten geleneğin ta kendisidir.