Yahya İsminin Anlamı

Kök: ح-ي-ي (h-y-y), "yaşamak". Yahya, geniş zaman fiilinin biçimindedir: yaşar, yaşayacak — yani ad olmuş bir cümle. Sözlükçüler adın aslen Arapça mı olduğu, yoksa İbranice Yohanan adının (İngilizcede John) Arapçalaşmış biçimi mi olduğu konusunda ayrılır; nahivciler onun çekim eklerini almadığını, yani gayr-i munsarif olduğunu belirtir. Kimi bunu yabancı kökenin işareti sayar, kimi başka türlü açıklar. İki görüş de eskidir ve mesele kapanmamıştır.

Aynı kökten: hayat, hay (diri; Allah'ın güzel isimlerinden), muhyî (hayat veren), ihya (diriltme, canlandırma), tahiyye (selam; aslı uzun ömür dileğidir), hayvan (canlı varlık). Kökten ayrıca hayâ, yani utanma duygusu gelir; dilciler bunu da canlılıkla ilişkilendirir.

Adı taşıyanlar: Kur'an'da adı geçen peygamber Yahya, Zekeriya'nın oğlu. Meryem 19:7'de babasına Yahya adında bir oğul müjdelenir ve daha önce kimseye bu adın verilmediği bildirilir; 19:12'de genç Yahya'ya "Kitab'ı kuvvetle tut" denir. Âl-i İmrân 3:39'da da anılır.

Yazılışları: Yahya (Türkçe), Yahya veya Yahia (İngilizce), Yahya (Endonezce ve Urduca), Yahia (Fransızca ve Mağrip), يحيى.

Söyleniş: YAH-ya, vurgu ilk hecede. Ortadaki harf "hâ"dır: boğazın ortasından gelen sert bir "h", hırıltılı "hı" değil. Arapçada son hece uzun "â" ile biter.

Kadın karşılığı: Yaygın bir karşılığı yoktur.