Sınavdan Sonra Dua (Rıza)

Ne zaman. Kâğıt teslim edildikten sonra, yapılacak bir şey kalmadığında ve zihin cevapları yeniden oynatmaya başladığında. Tam saati budur. Sınavdan önceki bir dua değildir; erken söylenirse yatışmak değil, pes etmek olur.

Kelimeler. "Raddinî" emir kipidir: beni razı kıl. Bunu, "radîtü billâhi Rabben" diye başlayan sabah zikriyle karşılaştırın. O bir hâli bildirir, bu ise onu ister. Fark dürüsttür: rıza, sonuçtan önce beyan edilmesi kolay, sonrasında üretilmesi zor bir şeydir ve dilbilgisi bunu itiraf eder.

Hükmedilen için iki kelime. "Kadâ", tamamlamak ve hükmetmek kökünden gelir; verilmiş, kapanmış hükümdür. "Kuddira lî" ise ölçüp biçmek anlamındaki "kader"dendir ve edilgendir: paylaştırılmış olan. İkisi birlikte, işin bitmiş olduğunu ve dökülmediğini, ölçülmüş olduğunu söyler.

Bütün işi yapan tek edat. "Fîmâ kuddira lî" — benim için takdir edilende, bana karşı takdir edilende değil. Arapça, insanın başına gelenlerden söz ederken sık sık öteki edatı kullanır. "Li" tercihi, cümlenin sonucu bilinmeden önce sonuç hakkında tavrını almış olması demektir; duanın alıştırdığı şey de budur.

Ne değildir. İçinde, çalışmanın yerine rızayı öneren hiçbir şey yoktur. Yalnızca gayretin bittiği aşamaya aittir. Ders çalışmak yerine bunu söyleyen öğrenci, onu kapsamadığı tek durumda kullanmış olur.