Tuvalete Girerken Dua

Ne zaman. İçeri girmeden önce — eşikte söylenir, içeride değil. Kapısı olmayan bir yerde ise üstü açılmadan önce. Çocuklara ilk öğretilen dualardandır: kısadır ve günde birkaç kez tekrarlanan bir işe bağlıdır.

Kelimeler. Eûzü bike, 'Sana sığınırım' demektir; fiil, uzaktan bir istekten çok, sağlam bir kaleye koşan birini resmeder. Sonra el-hubus ve'l-habâis. İkisi de h-b-s kökündendir; bu kök maddi pislikle ahlaki kötülüğü aynı anda taşır. Kelime el-hubs okunursa kötülüğün kendisi, el-hubus okunursa kötü varlıkların erkekleri, el-habâis ise dişileri olur. Her iki okuyuş da nakledilmiştir ve biri diğerini iptal etmez: cümle hem cinsi hem fertlerini kapsar.

Neden burada. Bu mekân, rivayetlerde söz konusu varlıkların bulunduğu bir yer olarak anılır; oraya giren kişi hem örtüsüzdür hem de her zamanki zikirlerini yanında taşıyamaz. Dua tam bu boşluğun yerini tutar.

Çıkarken. Karşılığı tek kelimedir: gufrâneke — 'affını dilerim'. Kaza-yı hacetten sonra söylenmesi ilk bakışta tuhaftır. Kulun, Allah'ı anamadığı o kısa aralık için özür dilemesi olarak da; kimsenin kimseye teşekkür etmediği kadar sıradanlaşmış bir beden afiyetine şükür olarak da açıklanmıştır.

Pratik not. İçeride Kur'an okunmaz, Allah'ın adı anılmaz. Giriş ve çıkış sözlerinin içeriye değil, iki kapı ağzına yerleştirilmesinin sebebi budur.