Borç Yükünden Sığınma

Ne zaman. Namaz içinde, selamdan önceki oturuşta okunan dualardandır — en ağır isteklerin pek çoğunun yerleştirildiği yer orasıdır.

Sözcükler. İki isim, ve Arapçada birbiriyle kafiyelidirler: el-me'sem ve el-mağram. İkisi de aynı kalıptadır ve bu kalıp Arapçada bir şeyin yerini, kaynağını gösterir. Me'sem, günah anlamındaki ism'den gelir: günahın kaynağı, insanı ona sürükleyen şey. Mağram ise kayıp ve yükümlülük anlamındaki gurm'dan: borcun kaynağı, borçlu olma hali.

İkisini aynı kalıba koymak onları eşleştirilmiş bir çift gibi gösterir; asıl söylenen de budur. Borç, günahla aynı cümleye konur — borçlanmak günah olduğu için değil, taşıyan kişiye yaptığı şey yüzünden.

Neden bu eşleştirme. Bu duanın geçtiği rivayet, kendisine yöneltilen itirazla hatırlanır: borçtan bu kadar çok sığınılması nedendir? Ve verilen cevapla: borçlu konuşur, yalan söyler; söz verir, yerine getirmez. Borç, dürüstlük üzerindeki bir baskı olarak ele alınır; eşleştirmenin kurduğu bağ budur.

Ne değildir. Bu, borç almaya karşı bir dua değildir; hiçbir yerinde borç yasak sayılmaz. Sığınılan şey yükün kendisi, onun altında kalmaktır.

Yanındaki istek. Daha uzun ve bilinen bir dua, helalle yetinmeyi ve Allah'tan başkasına muhtaç olmamayı ister. O, rızık isteğidir; bu ise ağırlığın bulunmaması isteğidir.