Al-Baseer

Kök. Basîr ismi, göz görmesi anlamındaki basar ve şeklin ötesindekini kavrayan kalp idraki anlamındaki basîra kelimelerinin kökü olan b-ṣ-r'den gelir. Bu kök türevlerinde yüzeyin ötesine geçen bir kavrayışı taşır: bir şeyi gören göz, ve onun anlamını gören bir seziş. Basîr, Semî' ile aynı fa'îl kalıbındadır; bu yüzden isim, yaratılmış bir gözün ara sıra bakışını değil, tam ve kesintisiz bir görmeyi anlatır.

Burada ne anlama gelir. Basîr, görünen her şeyi kuşatan bir görme olarak okunur — açık olan da gizli olan da, yakın da uzak da, açıkça yapılan iş de gizlice kurulan niyet de. Sürekli eşlikçisi olan Semî' ile birlikte anılır: Semî' işitileni üstlenirken, Basîr görüleni üstlenir; Kur'an nadiren birini diğerinden ayrı zikreder, ikisi birlikte, aksi hâlde bir şeyin gözden kaçabileceği iki kapıyı kapatır.

Nerede karşılaşılır. Basîr, İsrâ suresinde Miraç kıssasının sonunda Semî' ile birlikte geçer. Hûd suresi kör ile gören, sağır ile işiten arasında bir karşılaştırma kurar; küfür ve iman için bir temsil olarak. Ra'd suresi aynı karşılaştırmayı, karanlıkla aydınlığın eşit olup olmadığını sorarak tekrarlar. Fâtır suresi ise Basîr'i Habîr ile birlikte anar; Allah'ın kullarından haberdar ve onları görücü olduğunu doğrular.