Al-Khabeer

Kök. Habîr ismi, bir şeyin iç gerçekliğine dair sınanmış, yakın bilgi anlamındaki hubr ve bir olayın yaşandığı yerden getirilen haber anlamındaki khaber kelimelerinin kökü olan kh-b-r'den gelir. Genel anlamda bilgi olan ilm'in aksine, bu kök bir meselenin içine nüfuz ederek ve yüzeyinin altında olanı tanıyarak kazanılan bilgiyi taşır — bir yerde yalnızca duymuş değil, yaşamış birinin bilgisi gibi. Habîr, fa'îl kalıbındadır; bu derin farkındalığı, tek tek kazanılan bir bilgi değil, sürekli bir hâl olarak adlandırır.

Burada ne anlama gelir. Habîr, her meselenin iç gerçekliğine ulaşan bir farkındalık olarak okunur — yalnızca olan biteni değil, ardındaki niyeti, sebebi, kalbin gizli hâlini de. Kur'an'da başka isimlerle en sık eşleşen isimdir: Hakîm ile eşleştiğinde, O'nun hikmetini yüzeyin altında hiçbir şeyi kaçırmayan bir farkındalığa dayandırır; Lâtîf ile eşleştiğinde ise, gizli olanı algılayan aynı incelikli ulaşımın lütfunun da bu kadar isabetle ulaşmasını sağladığını gösterir.

Nerede karşılaşılır. Habîr, En'âm suresinde ve Sebe' suresinin açılışında Hakîm ile, En'âm ve Mülk surelerinde Lâtîf ile, Tahrîm suresinde ise bir kez Alîm ile birlikte tekrar tekrar geçer; bu son ayette Peygamber, eşine sırrını Alîm ve Habîr olanın kendisine bildirdiğini söyler. Âdiyât suresi, o gün Rablerinin onlardan tam anlamıyla haberdar olduğunu doğrudan belirterek biter.