Yolculuktan Dönünce Dua

Ne zaman. Dönüş yolunda, dönüşün gerçekleştiği anda — şehir göründüğünde, uçak yere değdiğinde, kapıdan önceki son sokakta. Daha tam nakledilen şeklinde, yola çıkarken okunan ayetlerin ardından gelir; böylece tamamlanan yolculuk, açıldığı sözle kapanır.

Kelimeler. Arapçada peş peşe dört kelime ve dördü de fiil değil, ism-i faildir: âyibûn, tâibûn, âbidûn, hâmidûn. İsm-i fail, bir eylemi değil bir hâli adlandırır. Yani "döndük ve tövbe ettik" değil, "dönenler, tövbe edenler, kulluk edenler, hamdedenler" — yapılanların raporu yerine gelenlerin tarifi sunulur. Kafiye de süs değildir; ortak ekler, dört ayrı ifadeyi tek bir hâl gibi işittirir.

Tek satırda iki dönüş. "Âyibûn", çıktığınız yere geri gelmek anlamındaki "evb" kökündendir. "Tâibûn" ise sözlükte yine dönmek demek olan "tevbe"den gelir. İkinci kelime birincisini başka bir düzlemde tekrar eder: beden kapıya dönmüştür, kalpten de dönmesi istenir. Yolculuk alışkanlıkları gevşetir; dua, neyin onarılması gerektiğini belirtmeden, bir şeyin onarılması gerektiğini varsayar.

Son iki kelime. "Li-Rabbinâ hâmidûn" ifadesinde "Rabbimize" öne alınmıştır. Arapçada öne alma tahsis ifade eder: hamd O'nadır; yola, şansa, düzenlemelere ya da kendimize değil.

Gidiş yarısı. Karşılığı, yola çıkarken okunan ve Zuhruf suresinden alınan binek duasıdır. Her biri kendi başına tamdır; ama ikisi birlikte yolculuğu bir kesinti olmaktan çıkarıp başı ve sonu olan bir şey yapar.