Al-Khaliq

Kök. Hâlik ismi, "yaratma" anlamındaki halk kelimesinin de kökü olan h-l-k'tan gelir; dikkat çekici biçimde aynı kök, bir insanın karakterini şekillendiren iç tabiatı anlatan huluk kelimesinin de köküdür — aynı üç harf hem bir şeyi var etmeyi hem de kişiye kendi karakter biçimini veren iç yapıyı anlatır. Bu eşleşme, kökün özünün ham imalat değil, bir şeye ölçülü ve kendine özgü biçimini vermek olduğunu düşündürür. Hâlik ism-i fâil kalıbındadır; bu var etme işini yapanı kalıcı bir vasıf olarak adlandırır.

Burada ne anlama gelir. Hâlik, Allah'ı yaratılışı yoktan, şeyin kendisinden önce gelen bir ölçü ve tasarıma göre var eden diye adlandırır. Kur'an'da birlikte geçen üç bağlantılı isimden ilkidir: Hâlik, Bâri' ve Musavvir; klasik yorumlar bunları genellikle üç eş anlamlı değil, üç aşama olarak ele alır: Hâlik başlatır ve takdir eder, Bâri' takdir edileni ayrı, fiilî bir varlığa çıkarır, Musavvir ise ona kendine özgü, tanınacağı biçimi verir.

Nerede karşılaşılır. Hâlik, Haşr suresindeki bir ayette Bâri' ve Musavvir ile birlikte geçer. Ayrıca başka birçok surede bağımsız olarak da geçer; bunlardan biri Allah'ı yaratıcıların en güzeli diye niteleyen bir ifadedir — bu ifade, Kur'an'ın insanın yapıp şekillendirmesi için de yakın kelimeler kullanması yüzündendir; isim, Allah'ın yaratmasını bunların hepsinden ayırır.