Al-Muhsee

Kök. Muhsî ismi, eski Arap sayma geleneğine bağlı ḥ-ṣ-y kökünden gelir — hasâ, bir sayımı taş taş ilerleterek tutmak için kullanılan küçük çakıl taşı, ihsâ ise hiçbir şeyi dışarıda bırakmayan eksiksiz sayımın kendisidir. Anlam, kabaca bir tahmin değil, tek tek kalem kalem tam bir muhasebedir.

Burada ne anlama gelir. Muhsî, her yaratılmışı, her ameli, her geçip giden anı — kişinin kendi hayatından unuttuğu ayrıntılar dahil — kesin ve tam bir sayımla tutan biri olarak okunur. İlim adını taşıyan Alîm'e yakın durur; ama Alîm bilgiyi bütün genişliğiyle adlandırırken, Muhsî sayma eyleminin kendisini adlandırır — bir defterin tutulduğu gibi tutulan, genel değil kesin ve eksiksiz bir bilgi.

Nerede karşılaşılır. Bu ism-i fail kalıbıyla Muhsî, Kur'an'ın Allah'a kendi lafzıyla seslendiği isimler arasında geçmez. Ancak türediği fiil az değildir: Kehf suresi amel defteri için "küçük büyük hiçbir şey bırakmaz, mutlaka onu sayar" der; Meryem suresi melekler için Allah'ın "onları saydığını, tam bir sayımla saydığını" söyler; Cin suresi ise "her şeyi bir bir saydığını" belirtir. Gelenek bu ismi tek bir ayette geçen isimden değil, tekrarlanan bu fiilden çıkarır.